Theo truyền thông đưa tin, ngày 6 tháng 10, ông Đàm, 42 tuổi, tham gia giải bán marathon Vũ Thanh, Thiên Tân; sau khi cán đích hoàn thành cuộc đua, ông gục ngã và không may qua đời. Gia đình có những nghi vấn lớn về diễn biến sự việc, việc cấp cứu tại hiện trường có được tiến hành hay không và thao tác có đúng quy định hay không, nên đã đăng bài trên mạng xã hội kêu gọi những người cùng chạy hôm đó cung cấp manh mối, mong tái hiện toàn bộ sự thật. Theo lời gia đình, ông Đàm bình thường sinh hoạt điều độ, kiên trì tập luyện, không có thói quen xấu, kết quả khám sức khỏe trước cuộc đua cho thấy thể trạng tốt.
Việc ông Đàm gục ngã qua đời khi chạy bán marathon thật đáng tiếc. Nguyên nhân cụ thể vẫn đang chờ điều tra thêm.
Những năm gần đây, marathon đã chuyển mình từ môn thi đấu chuyên nghiệp thành trào lưu toàn dân lan khắp các thành phố lớn. Mỗi dịp cuối tuần, trên các đường chạy khắp nơi lại tràn ngập bóng dáng hàng vạn người chạy, trong đó đáng chú ý nhất là "nhóm chạy trung lưu" phát triển nhanh chóng. Đường chạy xuyên qua thành phố, người chạy dùng bước chân đo đạc thành phố, còn thành phố mượn giải đấu để thể hiện sức sống. Marathon đã trở thành một cuộc gặp gỡ hai chiều hoành tráng giữa tầng lớp trung lưu và văn hóa đô thị.
Tầng lớp trung lưu thành thị say mê chạy marathon vì một số lý do. Thứ nhất, lo âu về sức khỏe và mong muốn tái tạo bản thân. Người trung lưu tuổi trung niên đối mặt với áp lực kép từ công việc và gia đình, vấn đề sức khỏe kém nổi rõ. Chạy bộ có ngưỡng gia nhập thấp, thời gian có thể kiểm soát, trở thành cách để họ lấy lại cảm giác làm chủ cơ thể. Thứ hai, "đồng tiền xã giao" và sự công nhận trong vòng tròn. Trong giao tiếp của giới tinh hoa, huy chương hoàn thành và số liệu tốc độ là "đồng tiền mạnh" mới. Gia nhập câu lạc bộ chạy đồng nghĩa với bước vào một vòng tròn chất lượng, thỏa mãn khát khao về cảm giác thuộc về tầng lớp và nhãn mác thân phận.
Ngoài ra, sự thịnh hành của marathon còn là sự đồng lõa giữa chủ nghĩa tiêu dùng và lối sống. Từ giày chạy tấm carbon đến đồng hồ thể thao, marathon đã sinh ra cả một "kinh tế học trang bị" khổng lồ. Người trung lưu trả tiền cho sự chuyên nghiệp, nâng chạy bộ thành một nghi thức sống tinh tế, qua đó tách mình khỏi các hình thức tập luyện giải trí đại chúng, thậm chí cảm thấy sở thích này cao hơn người khác một bậc.
Nhưng thực ra, marathon không phải môn thể thao phù hợp với tất cả mọi người, chạy theo phong trào một cách mù quáng sẽ tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe. Cố tham gia thi đấu khi chưa tập luyện bài bản rất dễ dẫn đến căng cơ, mòn khớp gối, thậm chí gây tiêu cơ vân. Khi chạy đường dài, tải trọng của tim tăng vọt, những người có bệnh tim mạch tiềm ẩn hoặc cao huyết áp đối mặt với nguy cơ đột tử. Chạy bộ vốn để khỏe mạnh, nếu vì so bì hay chạy theo phong trào mà ép cơ thể đến giới hạn thì không phải là có trách nhiệm với sinh mạng.
Hiện nay không ít người bước lên đường chạy không phải vì đam mê, mà bị "khoe huy chương trên mạng xã hội" và "sự công nhận của vòng tròn giao tiếp" đẩy đi. Kín đáo hơn nữa, chạy đường dài kích thích não tiết endorphin và dopamine, loại "phần thưởng khoái cảm" tự nhiên này rất dễ hình thành nghiện về mặt sinh lý. Đầu gối tràn dịch vẫn cố chạy thêm cự ly, cảm sốt vẫn đòi chạy dài, bản chất không khác gì hành vi nghiện. Coi cơ thể là công cụ điểm danh, đánh đổi sức khỏe lấy cảm giác thành tựu ảo, không phải là kỷ luật thật sự, mà là bị hư vinh và khoái cảm dắt mũi.
Khi marathon biến thành đồng tiền xã giao, hư vinh còn sinh ra cả chuỗi ngành công nghiệp gian lận phi lý. Tại marathon Berlin 2026, một blogger thể hình có hơn 500.000 người theo dõi đã đi xe đạp từ km 38 để hoàn thành cuộc đua, sau đó rầm rộ tuyên bố phá kỷ lục cá nhân, cuối cùng bị cư dân mạng vạch trần. Từ năm 2019 ba vận động viên Trung Quốc bị Hiệp hội Điền kinh Trung Quốc cấm thi đấu suốt đời vì làm giả thành tích, chuyển nhượng số áo để tham gia marathon Boston, đến năm 2023 tại marathon Thái Hồ Tô Châu xuất hiện một người đàn ông chạy thay và giành hạng tám nội dung nữ, rồi đến kiểu làm ăn mờ ám "cứ trả tiền là có huy chương" của một số giải chạy trực tuyến, gian lận đã trở thành bí mật công khai.
Nhà báo, nhà văn Mỹ Samuel Butler từng nói, nhìn kỹ động cơ thật sự của bất kỳ hoạt động nào của con người, sẽ thấy hư vinh trực tiếp hoặc gián tiếp chiếm đến chín phần. Tập thể hình hay chạy marathon vốn để dưỡng sinh, một khi coi cơ thể là tài sản xây dựng hình tượng thì sẽ trượt sang biểu diễn. Khi huy chương hoàn thành trở thành đồ trang trí trên mạng xã hội, chạy bộ hoàn toàn đi ngược lại ước nguyện ban đầu là thử thách bản thân.
Hãy suy nghĩ kỹ xem, bạn còn muốn tiếp tục chạy marathon nữa không?