Sau khi thua Tajikistan 0-1, đội tuyển Trung Quốc đành ngậm ngùi nhận thành tích đáng xấu hổ là ba trận thua liên tiếp trong kỳ nghỉ Quốc khánh. Ba trận liền đội tuyển không ghi được bàn nào, lần lượt thua New Zealand, Palestine và Tajikistan. Kết quả như vậy khiến vô số người hâm mộ đầy kỳ vọng vô cùng thất vọng. Và so với tỷ số lạnh lùng, điều khiến người ta đau lòng hơn là phong độ thi đấu mà các cầu thủ thể hiện trên sân, khi bị dẫn bàn không ít cầu thủ chạy rất tiêu cực. Nhiều cơ quan truyền thông và người hâm mộ nói thẳng, một số cầu thủ đi dạo, đá cho có trên sân, trước ánh mắt của khán giả nhà, màn thể hiện như vậy không nghi ngờ gì là một sự sỉ nhục.
Nhìn lại toàn bộ trận gặp Tajikistan, đội tuyển trong thời gian dài ở thế bị động trên sân. Dù đối thủ có thứ hạng thế giới thấp hơn, nhưng triển khai tấn công trôi chảy hơn, phòng ngự có tính tổng thể mạnh hơn. Ngược lại, đội tuyển Trung Quốc thiếu tổ chức hiệu quả ở mặt trận tấn công, chuyền hỏng liên tục, rất khó tạo ra những đợt tấn công uy hiếp liên tiếp. Khi đối thủ ghi bàn duy nhất, các cầu thủ trên sân không lập tức phản công với cường độ cao, nhịp độ tổng thể vẫn chậm chạp. Các cầu thủ không thể hiện được tinh thần chiến đấu xứng với bầu không khí sân nhà, đây cũng là điểm cốt lõi bị dư luận tập trung chỉ trích sau trận. Thua không đáng sợ, nhưng một quá trình thiếu tinh thần quả cảm mới là điều làm tổn thương người hâm mộ nhất.
Cùng với ba trận thua liên tiếp, chiếc ghế của huấn luyện viên trưởng Thiệu Giai Nhất đã lung lay dữ dội. Không ít thông tin cho biết nhiệm kỳ của Thiệu Giai Nhất có thể khép lại sau Asian Cup, thậm chí còn có khả năng bị sa thải sớm. Là huấn luyện viên nội, sau khi nhậm chức Thiệu Giai Nhất luôn thử điều chỉnh đội hình, liên tục thử nghiệm người mới. Nhưng những thất bại nặng nề liên tiếp đã chứng minh hệ thống chiến thuật và sự kết hợp nhân sự ở giai đoạn hiện nay chưa đạt được hiệu quả như mong đợi.
Nhìn một cách khách quan, chuỗi thua dài này không thể đơn giản quy hết trách nhiệm cho huấn luyện viên trưởng, các cầu thủ trên sân cũng phải gánh trách nhiệm tương ứng. Sức chiến đấu của một đội bóng dựa vào khả năng di chuyển và năng lực thực thi chiến thuật của cầu thủ. Khi nhiều cầu thủ thiếu tích cực trong trận đấu, chiến thuật có hoàn thiện đến đâu cũng không thể triển khai. Dù là việc phát huy kinh nghiệm của các cựu binh hay sức bật của những cầu thủ trẻ dự bị, trận này đều không thể hiện được đầy đủ. Cách bố trí đội hình của huấn luyện viên và màn thể hiện trên sân của cầu thủ bổ trợ lẫn nhau. Nay thất bại liên tiếp cho thấy cả ban huấn luyện và cầu thủ đều có những vấn đề cần được giải quyết gấp.
Đúng vào thời điểm đội tuyển quốc gia rơi vào đáy vực, U23 Trung Quốc lại thể hiện một diện mạo tinh thần hoàn toàn khác trên sân. Các cầu thủ trẻ dám xông xáo tranh chấp, chạy tích cực, tranh từng quả bóng. Dù đối mặt với đối thủ mạnh cũng không dễ dàng bỏ cuộc. Sự tương phản mạnh mẽ khiến người hâm mộ bắt đầu suy nghĩ về cơ cấu nhân sự của đội tuyển quốc gia. Các cầu thủ U23 có thể kỹ thuật cá nhân còn hạn chế, nhưng đáng quý nhất là tinh thần chiến đấu không bao giờ buông lơi, và đó chính là thứ mà đội tuyển quốc gia đã thiếu trong mấy trận giao hữu vừa qua.
Trước sự so sánh rõ rệt như vậy, việc thay thế thế hệ của đội tuyển đã trở nên cấp bách. Tiếp tục dựa vào một nhóm cựu binh để gồng gánh thì rất khó vượt qua nút thắt hiện tại, giới hạn của lứa cầu thủ này đã hiện rõ. Bóng đá Trung Quốc muốn thoát khỏi đáy vực thì phải mạnh dạn sử dụng cầu thủ trẻ, hoàn thành việc chuyển giao thế hệ. Tất nhiên, thay máu không thể hoàn thành trong một sớm một chiều, cầu thủ trẻ còn thiếu kinh nghiệm thi đấu ở giải lớn. Họ cũng cần rất nhiều trận đấu để mài giũa, cơn đau chuyển mình là không tránh khỏi, nhưng đây là con đường bắt buộc phải đi.
Ba trận thua liên tiếp đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho đội tuyển, cuộc đọ sức trong bóng đá không chỉ là kỹ thuật và chiến thuật, mà còn là cuộc so tài về tinh thần chiến đấu. Đội tuyển hiện tại không chỉ phải mài giũa kỹ chiến thuật mà còn phải tái tạo tinh thần chiến đấu trên sân. Asian Cup ngày càng đến gần, thời gian dành cho đội bóng điều chỉnh không còn nhiều. Tiếp tục giậm chân tại chỗ, hay nắm lấy cơ hội để thay máu, tái thiết đội ngũ, đó là câu hỏi mà cả ban huấn luyện lẫn cầu thủ đều cần suy nghĩ nghiêm túc.
