Giờ Bắc Kinh ngày 30/8, Giải vô địch bóng chuyền nữ châu Á 2026 khép lại tại Thiên Tân. Đội chủ nhà Trung Quốc cuối cùng thất bại trước Thái Lan đang rất sung sức ở trận chung kết, hết cơ hội thẳng tiến Olympic Los Angeles 2028. Ở giải lần này, đội nữ Trung Quốc thi đấu ổn định vòng bảng, liên tiếp thắng Iraq, Iran và Đài Bắc Trung Hoa, không để thua set nào và tiến vào vòng loại trực tiếp đầy mạnh mẽ. Sang knockout, họ trước hết thắng gọn Việt Nam 3-0 ở tứ kết, rồi tiếp tục trắng set Iran ở bán kết, cuối cùng với thành tích toàn thắng gặp Thái Lan ở trận chung kết.
Nhìn lại các trận trước đó của hai đội, đối thủ của Trung Quốc trước chung kết tương đối yếu, nên họ cũng đá khá thuận lợi; còn phía Thái Lan, ở bán kết đụng đội mạnh truyền thống châu Á là Nhật Bản, và chính trận ấy đã khơi dậy hoàn toàn phong độ thi đấu. Vào chung kết, Thái Lan tung đội hình mạnh nhất gồm các ngôi sao như Pimpichaya, Chatchuon, Pornpun, Thatdao; Trung Quốc thì xuất phát với chủ công Ngô Mộng Khiết, Trang Vũ San, phụ công Vương Viện Viện, Vương Áo Thiên, đối chuyền Cung Tường Vũ, chuyền hai Giải Thịnh Ngọc và libero Vương Mộng Khiết.
Set một, đội Trung Quốc vào nhịp chậm, đường chuyền một thiếu ổn định, chuyền hai trẻ Giải Thịnh Ngọc cũng không tạo được khoảng trống tấn công khi đội lâm vào thế ngược gió. Hệ quả là hiệu suất tấn công mãi không cải thiện, họ thua set mở màn 20-25. Sau đó, Trung Quốc đang bị dẫn đã đổi người, đưa Điều Lâm Vũ, Dương Thư Minh, Quách Trung Nam vào sân để đổi nhịp. Ba cầu thủ vào sân, sự điều phối ổn định của Điều Lâm Vũ và quả phát bóng của Quách Trung Nam phát huy tác dụng, Trung Quốc nhanh chóng gỡ lại 25-11. Sang set ba, Trung Quốc tiếp tục giữ phong độ, đầu set từng dẫn 8-3. Phía Thái Lan cũng sớm điều chỉnh chiến thuật, tiếp tục tăng tốc bên phía tấn công. May là giai đoạn cuối set Cung Tường Vũ đứng ra gánh vác, giúp đội nắm những điểm then chốt, thắng 25-23 và đưa tỷ số set lên 2-1.
Sang set bốn, điểm tấn công chủ lực Sasipaporn của Thái Lan bắt đầu bùng nổ, dẫn dắt đội dùng chiến thuật nhanh, biến hóa liên tục công phá Trung Quốc, khiến hàng phòng ngự của chúng ta bị xuyên thủng. Set này Thái Lan có hơn 20 pha tấn công chủ động, còn phía Trung Quốc trong bối cảnh chuyền một và phòng thủ đều không ổn định, trạng thái tấn công tiếp tục trầm, thua 18-25 và bị kéo vào set quyết định. Ở set năm, Trang Vũ San rời sân khiến hỏa lực tấn công của Trung Quốc sụt giảm đột ngột, tỷ lệ thành công của đợt tấn công một thấp, lại còn trực tiếp sai sót tặng điểm, cuối cùng đành thua ngay trên sân nhà.
Sau trận này, bóng chuyền nữ Trung Quốc mất suất thẳng tiến Olympic Los Angeles, còn Thái Lan lần đầu tiên trong lịch sử giành vé Olympic. Ngoài suất thẳng tiến Olympic, ba đội đứng đầu Thái Lan, Trung Quốc và Nhật Bản còn giành quyền dự World Cup bóng chuyền nữ 2027. Nhìn lại trận đấu, thua đội Thái Lan vốn xếp hạng thế giới thấp hơn mình khá xa, đội nhà ở khâu tấn công và bảo đảm chuyền một đều không phát huy được trình độ vốn có. Năm set, Trung Quốc ghi 59 điểm từ đập bóng, Thái Lan ghi 68. Không chỉ vậy, chặn lưới vốn được cho là thế mạnh hơn cũng không hạn chế được Thái Lan, ngược lại tốc độ di chuyển trên miệng lưới của họ gây áp lực lớn cho Trung Quốc. Cả trận, Trung Quốc chặn 84 lần chỉ được 11 điểm, còn Thái Lan 60 lần chặn lại ghi 10 điểm, hiệu suất cao hơn hẳn.
Ngoài ra, nhóm chuyền hai trận này cũng không lý tưởng, đặc biệt Giải Thịnh Ngọc đá chính hoàn toàn không chịu nổi áp lực trên sân. Còn Điều Lâm Vũ vừa trở lại không lâu, vào sân từ ghế dự bị đã tổ chức được những quả chiến thuật khá hay, nhưng vì thể trạng hồi phục còn hạn chế, giai đoạn cuối trận thể lực rõ ràng không còn đủ sức gánh. Trên tuyến phụ công, phong độ vài cầu thủ Trung Quốc cũng không tốt, cuối cùng chỉ mình Vương Viện Viện ghi điểm hai con số. Ngoài tấn công, chặn lưới của tuyến phụ công trận này cũng không vào guồng, đối mặt đội Thái Lan có điểm tấn công tương đối thấp như vậy, lẽ ra không chỉ có màn trình diễn này.
Bên cạnh các cầu thủ trên sân, ban huấn luyện ở giải châu Á lần này từ khâu ghép đội hình đến điều chỉnh tức thì cũng tồn tại không ít vấn đề. Trước hết là danh sách 14 người, nhóm chuyền hai chỉ có Điều Lâm Vũ và Giải Thịnh Ngọc, người trước vừa trở lại, người sau ít kinh nghiệm giải lớn và phong độ thất thường, sự kết hợp này yếu thế rất rõ. Còn bốn suất phụ công, ban huấn luyện cũng chưa dùng hết, nếu thay một phụ công bằng Trương Tử Tuyên vốn luôn được tin dùng trước đó, đội Trung Quốc có lẽ sẽ có thêm nhiều khả năng.
Dù không giành suất thẳng tiến Los Angeles, bóng chuyền nữ Trung Quốc vẫn còn hy vọng vào Olympic. Olympic Los Angeles có 12 suất, ngoài chủ nhà Mỹ và năm nhà vô địch châu lục, còn 6 suất để tranh. Với đội nữ Trung Quốc, cách an toàn nhất lúc này là World Cup năm sau giữ top 4, tranh top 3. Kết thúc giải châu Á, họ sẽ chuyển sang chuẩn bị Á vận hội. Như đội trưởng Cung Tường Vũ nói, việc đội cần làm tiếp theo là kiểm điểm, bù lỗ hổng, và sớm điều chỉnh tâm lý để bước vào giải kế tiếp.
Tháng 9, bóng chuyền nữ Trung Quốc sẽ xuất quân tới Nagoya, cũng là trận chính thức đầu tiên sau thất bại này. Với ban huấn luyện, làm sao sau một trận thua như vậy tái điều chỉnh nhân sự, làm sao bố trí chiến thuật có tính nhắm đích hơn, là vấn đề hàng đầu. Còn với các cầu thủ, lúc này điều cần nhất là chỉnh lại tâm lý, chủ động đối mặt thử thách Á vận hội.
